Cơ quan điều tra là gì? Đây là cơ quan tiến hành tố tụng và điều tra tội phạm thuộc nhiều mức độ vi phạm khác nhau. Thông tin này được nhà nước quy định rõ thành các điều luật.

Cơ quan điều tra là gì? Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra

Khái niệm cơ quan điều tra là gì luôn là vấn đề mà rất nhiều bạn quan tâm, đặc biệt là những bạn đang theo học chuyên ngành luật. Trên thực tế, trong các vụ án tố tụng hình sự, chúng ta vẫn thường nghe nhắc đến cụm từ này. Vì vậy, trong bài viết dưới đây, Thám Tử Tư T&T Sài Gòn sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc này. Những thông tin này có thể sẽ hữu ích cho các bạn. Hãy cùng tham khảo ngay trong bài viết dưới đây.

Cơ quan điều tra là gì

Cơ quan điều tra được hiểu đơn giản là cơ quan tiến hành có công việc tố tụng nhằm điều tra các tội phạm thuộc nhiều mức độ vi phạm khác nhau. Công việc điều tra của các cơ quan này dựa trên quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. 

Cơ quan điều tra có nhiệm vụ điều tra đối tượng vi phạm pháp luật với nhiều mức độ khác nhau

Cơ quan điều tra có nhiệm vụ điều tra đối tượng vi phạm pháp luật với nhiều mức độ khác nhau

Các cơ quan điều tra sẽ có thẩm quyền thực hiện tố tụng nhất định, do nhà nước quy định rõ ràng trong các khoản luật, cụ thể như sau:

  • Đối với lực lượng Công An Nhân Dân: Cơ quan cảnh sát chịu trách nhiệm điều tra Bộ Công An, cảnh sát điều tra công an cấp tỉnh, huyện tương ứng. Ngoài ra, cơ quan an ninh cũng chịu trách nhiệm điều tra tương tự.
  • Đối với lực lượng quân đội nhân dân: Cơ quan điều tra hình sự, cơ quan an ninh điều tra quân khu Bộ quốc phòng và cấp tỉnh, huyện tương đương.
  • Đối với Viện kiểm sát nhân dân tối cao: Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan điều tra viện kiểm sát quân sự trung ương và một số các cơ quan điều tra khác có thẩm quyền điều tra trong phạm vi nhất định.

Nhìn chung, với mỗi lực lượng chức năng riêng sẽ có cơ quan điều tra tương ứng nhằm đảm bảo thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình. Đồng thời bảo vệ tốt cho quyền lợi và cuộc sống của người dân.

>>> Điều tra hình sự là gì? Thẩm quyền và bản chất của điều tra hình sự.

Nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều tra

Sau khi đã biết cơ quan điều tra là gì, hãy cùng tìm hiểu về nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ này nhé. Trong Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015, điều 8 của nước ta có quy định rõ về nhiệm vụ, quyền hạn của lực lượng này như sau:

  • Tiếp nhận các vấn đề về tội phạm, giải quyết những tố giác, tin báo có liên quan đến đối tượng tình nghi và đưa ra các kiến nghị khởi tố hình sự nếu có đầy đủ bằng chứng.
  • Tiếp nhận hồ sơ vụ án được các cơ quan cấp trên giao nhiệm vụ tiến hành hoạt động điều tra chuyển giao.
  • Điều tra tội phạm. lập hồ sơ và đề nghị truy tố. Cơ quan điều tra có thể áp dụng mọi biện pháp để điều tra vụ án, thu thập bằng chứng, tìm kiếm đối tượng tình nghi để đưa ra những kết luận chính xác nhất.
  • Xác định nguyên nhân, những lý do phạm tội, đưa ra yêu cầu để các cơ quan tổ chức có được biện pháp khắc phục và ngăn ngừa kịp thời. Điều này nhằm đảm bảo an toàn cho dân sinh xã hội, hạn chế những trường hợp vi phạm tiếp theo.

Nhiệm vụ của các cơ quan điều tra là tìm kiếm, thu thập chứng cứ của đối tượng bị điều tra

Nhiệm vụ của các cơ quan điều tra là tìm kiếm, thu thập chứng cứ của đối tượng bị điều tra

>>> Vốn điều lệ là gì? Những cách tra cứu vốn điều lệ công ty bạn cần biết.

Bên cạnh đó, cơ quan điều tra sẽ không được quyền từ chối tiếp nhận những tố giác, kiến nghị khởi tố. Điều này đã được quy định rõ ràng trong các điều luật, tránh trường hợp việc từ chối những vụ án khó, nan giản và chỉ tiến hành điều tra vụ án đơn giản, mức độ nghiêm trọng không cao.

Trong quá trình điều tra, các cơ quan có thể thực hiện tất cả các biện pháp từ khám nghiệm thị trường, khám nghiệm tử thi, định giá tài sản để thu thập bằng chứng. Những nguồn thông tin tiếp nhận đều được kiểm duyệt qua nhiều lần nhằm đảm bảo tính chính xác.

Các bài học rút ra trong quá trình điều tra sẽ rất có ích cho việc phòng chống tội phạm trên cả nước. Vì vậy, cơ quan điều tra khi tiến hành thẩm định bất kỳ vụ án đều cần lưu lại hồ sơ điều tra cụ thể và chi tiết nhất.

Những hành vi bị cấm trong quá trình điều tra vụ án của cơ quan điều tra

Bên cạnh nhiệm vụ và quyền hạn, trong Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015, nhà nước ta có quy định những hành vi bị cấm trong quá trình điều tra vụ án của cơ quan điều tra. Cụ thể gồm các hành vi như sau:

  • Không được phép làm sai lệch hồ sơ vụ án, gây ảnh hưởng đến kết quả kết án cuối cùng.
  • Ép buộc người khám thực hiện những hành vi trái pháp luật, làm lộ bí mật điều tra các vụ án từ đó gây ảnh hưởng tới nhiều người. 
  • Bức cung, dùng hình tra tấn, đối xử, trừng phạt tàn bạo, hạ nhục con người hay sử dụng bất kỳ hình thức nào khác xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức.

Các cơ quan điều tra không được phép bức cung, tra tấn đối tượng vi phạm để lấy được lời khai

Các cơ quan điều tra không được phép bức cung, tra tấn đối tượng vi phạm để lấy được lời khai

>>> Dịch vụ điều tra theo yêu cầu.

Như vậy, các bạn đã biết thông tin về khái niệm cơ quan điều tra là gì và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra. Nhà nước có quy định rõ ràng về việc điều tra, giám sát hay những hành vi bị nghiêm cấm của các cơ quan điều tra.