Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự do nhà nước ban hành với những quy định cụ thể đối với các cơ quan điều tra. Những điều khoản này giúp việc điều tra đạt hiệu quả tốt.

Quy định chung trong pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự

Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự do nhà nước ban hành với những điều khoản đảm bảo quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan điều tra trong quá trình tìm kiếm, thu thập chứng cứ tội phạm. Sự ra đời của pháp lệnh này căn cứ vào Hiến pháp nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Hãy cùng Thám Tử Tư T&T Sài Gòn tìm hiểu thông tin hữu ích về pháp lệnh này ngay dưới đây.

Một số quy định chung trong pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự

Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự có đưa ra quy định về rất nhiều vấn đề khác nhau là cơ sở để các cơ quan điều tra thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Theo đó, những quy định chung cụ thể như sau:

Về cơ quan điều tra

Cơ quan điều tra đối với những lực lượng chức năng khác nhau thường không giống nhau. Cơ quan điều tra cấp tỉnh, thành phố sẽ chịu trách nhiệm điều tra tội phạm tương ứng. Cụ thể:

  • Trong Công An Nhân Dân: Cơ quan cảnh sát điều tra bộ công an, điều tra công an tỉnh, thành phố trực thuộc là cơ quan điều tra công an cấp tỉnh. Những đơn vị còn lại trong lực lượng công an sẽ do cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp huyện đảm nhận. Ngoài ra, còn có cơ quan an ninh điều tra bộ công an.
  • Trong Quân Đội Nhân Dân: Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc Phòng; Cơ quan điều tra hình sự quân khu; Cơ quan điều tra khu vực. Tương tự cũng có cơ quan an ninh điều tra Bộ Quốc Phòng, quân khu và tương đương.
  • Trong Viện Kiểm Sát: Cơ quan điều tra VKS nhân dân tối cao; cơ quan điều tra quân sự trung ương.

Theo pháp lệnh tổ chức điều tra, cơ quan điều tra với từng lực lượng là không giống nhau

Theo pháp lệnh tổ chức điều tra, cơ quan điều tra với từng lực lượng là không giống nhau

Theo quy định trong pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự, cơ quan điều tra gồm có Thủ tướng, phó thủ tướng và điều tra viên. Quá trình điều tra cần đảm bảo sự công bằng, liêm chính, tuyệt đối không bao che cho bất cứ ai. Tất cả bằng chứng, kết quả điều tra đều sẽ được lưu lại theo hồ sơ đề cao tính minh bạch.

>>> Cơ quan điều tra là gì? Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra.

Về nhiệm vụ của các cơ quan điều tra

Nhiệm vụ chính của các cơ quan điều tra được ghi rõ ràng trong pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự  chính là tiến hành điều tra tất cả tội phạm. Các biện pháp điều tra phải áp dụng theo Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự để xác định chính xác tội phạm.

Tiếp đó, tiến hành lập hồ sơ, đề nghị truy tố đối với đối tượng tội phạm. Ngoài ra, cơ quan điều tra sẽ phải tìm ra nguyên nhân, điều kiện phạm tội để làm cơ sở cho tổ chức hữu quan áp dụng, hạn chế việc vi phạm sau này. Cùng với đó, những tổ chức này sẽ đưa ra biện pháp khắc phục phù hợp.

Nguyên tắc tổ chức điều tra hình sự được quy định

Các cơ quan điều tra trong quá trình tổ chức điều tra hình sự cần tuân thủ đúng theo quy định của Điều 3, Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự các mục sau:

  • Tuân thủ đúng theo Hiến pháp và pháp luật của nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam về việc tiến hành điều tra đối tượng.
  • Cơ quan điều tra cấp dưới buộc phải nghe theo sự chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan điều tra cấp trên. Ngoại trừ những trường hợp bất khả kháng, nếu không việc không tuân thủ theo sự hướng dẫn nghiệp vụ chính là vi phạm và bị sẽ bị xử phạt theo quy định.
  • Tất cả hành vi, quyết định mang tính cá nhân thì sẽ phải chịu trách nhiệm trước cấp trên. Nếu quyết định mang tính chính xác sẽ được coi là lấy công chuộc tội, tùy mức độ sự việc. Tuy nhiên, nếu quyết định gây ra hậu quả không mong muốn, cá nhân sẽ bị xử phạt.

Cơ quan điều tra khi tiến hành làm việc cần tuân thủ theo quy định của pháp luật

Cơ quan điều tra khi tiến hành làm việc cần tuân thủ theo quy định của pháp luật

>>> Những cách điều tra thông tin của một người đơn giản.

  • Sự chỉ đạo, chỉ huy cần mang tính thống nhất giữa các cơ quan nhằm đảm bảo có hiệu lực cao nhất, mang đến hiệu quả trong quá trình điều tra tội phạm.
  • Phân công, phân cấp điều tra rành mạch, mang tính chuyên sâu theo từng cá nhân và việc này sẽ được kiểm soát một cách chặt chẽ.
  • Quá trình điều tra diễn ra khách quan, toàn diện, tuyệt đối không bỏ sót bất kỳ vấn đề hay khía cạnh nào. Cơ quan điều tra cần đảm bảo không để lọt tội phạm ngoài vòng pháp luật và không hàm oan cho người vô tội.
  • Việc tiến hành hoạt động điều tra hình sự chỉ dành cho cơ quan, người có thẩm quyền trong luật này. 

Những nguyên tắc này được quy định rõ ràng trong Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015. Tất cả các cơ quan điều tra buộc phải chấp hành theo các khoản luật này để đảm bảo quá trình điều tra đạt được hiệu quả tốt nhất.

Các cơ quan điều tra phải làm việc công bằng, liêm chính, xử phạt đúng người đúng tội

Các cơ quan điều tra phải làm việc công bằng, liêm chính, xử phạt đúng người đúng tội

>>> Thời hạn điều tra là gì? Quy định về việc gian hạn điều tra, gia hạn tạm giam.

Qua đây, các bạn đã biết những thông tin về quy định chung trong pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự và nguyên tắc tổ chức tương ứng. Theo đó, các cơ quan điều tra sẽ phải chấp hành theo những quy định này giúp cho quá trình điều tra đạt kết quả như mong muốn.